บทความทั้งหมด · เผยแพร่เมื่อ 2026-10-16
สำนวนสีในภาษาอังกฤษธุรกิจ: green room ไม่ได้เป็นสีเขียว และ "in the red" ก็ไม่ใช่วันที่ดีของตลาด
green room คือห้องพักหลังเวที red tape คือระบบราชการที่เต็มไปด้วยขั้นตอนยุ่งยาก blue-chip stock คือหุ้นที่น่าเชื่อถือ และ pink slip หมายถึงคุณถูกให้ออกจากงาน ภาษาอังกฤษธุรกิจเต็มไปด้วยคำเกี่ยวกับสีที่ดูจากสีอย่างเดียวก็เดาความหมายไม่ได้ บทความนี้เริ่มจากรายงานของผู้อ่าน แล้วแบ่งสำนวนที่พบบ่อยมากกว่าสิบสองสำนวนออกเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ เงิน งาน การอนุมัติและเอกสาร และพื้นที่สีเทา พร้อมย้อนดูว่าสีแต่ละสีมาจากสิ่งของอะไร (หมึก ริบบิ้น ชิปโป๊กเกอร์ เสื้อ กระดาษ) และแยกที่มาที่มีหลักฐานบันทึกไว้ออกจากเรื่องเล่าที่ฟังดูดีแต่ยังพิสูจน์ไม่ได้ พูดตามตรง TOEIC ไม่ค่อยออกสำนวนเหล่านี้ แต่ถ้าคุณอ่านข่าวธุรกิจภาษาอังกฤษหรือทำงานโดยใช้ภาษาอังกฤษ ก็มีแนวโน้มว่าจะได้เจอพวกมัน
รายงานจากผู้อ่าน: green room เป็นห้องสีเขียวหรือเปล่า?
ผู้อ่านคนหนึ่งรายงานปัญหาในคำถาม Part 4 ข้อหนึ่งของเราด้วยความคิดเห็นนี้:
這個詞是「後台休息室」的意思,不是「綠色的房間」
("คำนี้หมายถึงห้องพักหลังเวที ไม่ใช่ห้องที่เป็นสีเขียว") บทพูดนั้นเป็นการชี้แจงงานให้อาสาสมัครในพิธีมอบรางวัล และมีประโยคว่า they will need escorting from the green room ผู้อ่านพูดถูก และเราได้แก้คำแปลแล้ว
green room คือห้องในโรงละครหรือสตูดิโอโทรทัศน์ที่นักแสดงและแขกรออยู่ก่อนออกไปปรากฏตัว ห้องนี้ไม่จำเป็นต้องเป็นสีเขียว และหลายแห่งก็ไม่ได้เป็นสีเขียว

คำนี้มีมานานแล้ว ในละครตลก A True Widow ของ Thomas Shadwell นักเขียนบทละครชาวอังกฤษ ซึ่งแสดงครั้งแรกในปี 1678 มีประโยคว่า in a green Room, behind the Scenes แต่เนื่องจากใช้คำว่า "a" จึงอาจหมายถึงเพียงห้องหนึ่งที่ทาสีเขียวก็ได้ พอถึงปี 1701 ซึ่ง Colley Cibber ตีพิมพ์บทละคร Love Makes a Man คำว่า the Green-Room ก็เป็นชื่อเรียกห้องหลังเวทีอย่างชัดเจนแล้ว
ทำไมต้องเป็นสีเขียว? ยังไม่มีใครหาข้อสรุปได้ Michael Quinion นักนิรุกติศาสตร์จาก World Wide Words รวบรวมทฤษฎีหลักๆ ไว้ดังนี้:
- ห้องนั้นทาสีเขียว แต่ตัวอย่างยุคแรกมาจากโรงละครมากกว่าหนึ่งแห่ง จึงไม่น่าเป็นไปได้ว่าต้นกำเนิดจะมาจากสีทาห้องของโรงละครแห่งใดแห่งหนึ่ง
- สีเขียวช่วยพักสายตาของนักแสดงหลังเจอแสงจ้าบนเวที แต่เวทีในสมัยนั้นใช้เทียนให้แสงสว่าง จึงไม่ได้มีแสงจ้ามากนัก
- ครั้งหนึ่งเวทีเคยปูด้วยผ้าสักหลาดเนื้อหยาบสีเขียวที่เรียกว่า baize
- William J. Lawrence นักประวัติศาสตร์การละครสันนิษฐานไว้ในปี 1935 ว่า คำนี้อาจเกิดจากการสลับคำในชื่อเดิมอย่าง scene room
แต่ละทฤษฎีมีผู้สนับสนุน แต่ยังพิสูจน์ไม่ได้สักทฤษฎี สิ่งที่พอพูดได้มีเพียงว่า ผนังสีเขียวอาจเกี่ยวข้องกับคำนี้น้อยกว่าที่คุณคิด
คำนี้ยังคงใช้กันแพร่หลายในปัจจุบัน แขกรับเชิญในรายการทอล์กโชว์จะรออยู่ใน green room และเว็บไซต์ขององค์การการค้าโลก (WTO) อธิบายว่า การประชุม "Green Room" ของ WTO เป็นกระบวนการประชุมกลุ่มเล็กที่หัวหน้าคณะผู้แทนหารือกันอย่างไม่เป็นทางการเพื่อหาฉันทามติ โดยมีผู้อำนวยการใหญ่เป็นประธาน และระบุว่าชื่อนี้มาจากโรงละครอังกฤษ
ทำไมดูจากสีแล้วถึงเดาความหมายไม่ได้?
green room ไม่ใช่คำเดียวที่เป็นแบบนี้ ภาษาอังกฤษธุรกิจมีคำเกี่ยวกับสีอยู่ทั้งกลุ่มที่ความหมายแทบไม่เกี่ยวกับตัวสีเลย
เหตุผลมักไม่ซับซ้อน: เดิมทีสีนั้นชี้ไปยังสิ่งของที่มีอยู่จริง หมึกสีแดงในสมุดบัญชี ริบบิ้นสีแดงที่ผูกรอบเอกสารราชการ ชิปสีน้ำเงินบนโต๊ะโป๊กเกอร์ เสื้อสีขาวของเสมียนสำนักงาน และปกสีขาวของรายงานรัฐบาล ต่อมาสิ่งของเหล่านั้นหายไปจากฉาก หรือผู้คนลืมมันไป แต่สียังคงอยู่ในวลี
ต่อไปนี้คือสำนวนที่พบบ่อยมากกว่าสิบสองสำนวน แบ่งออกเป็น 4 กลุ่ม
เงิน: in the red, in the black, blue-chip
| สำนวน | ความหมาย | สีนี้มาจากไหน |
|---|---|---|
| in the red | ขาดทุน มีหนี้สิน | บันทึกผลขาดทุนด้วยหมึกสีแดงในสมุดบัญชี |
| in the black | มีกำไร | บันทึกผลกำไรด้วยหมึกสีดำ |
| blue-chip | คุณภาพเยี่ยม เชื่อถือได้ | ชิปโป๊กเกอร์ที่มีมูลค่าสูงสุดเป็นสีน้ำเงิน |
In the red / in the black. ในอดีต นักบัญชีบันทึกผลขาดทุนด้วยหมึกสีแดง และกำไรด้วยหมึกสีดำ ตัวอย่างตีพิมพ์ที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่ Phrase Finder (เว็บไซต์เรื่องที่มาของสำนวนของ Gary Martin) ยกมา พบในปี 1907 จาก Money and Investments ของ Montgomery Rollins ซึ่งระบุว่าแต่ก่อนมีธรรมเนียมบันทึกผลขาดทุนด้วยหมึกสีแดง และนักบัญชีบางคนก็ยังทำเช่นนั้นอยู่ “from whence arose the term 'in the red'” (ซึ่งเป็นที่มาของคำว่า 'in the red') แต่ทำไมต้องเป็นสีแดงโดยเฉพาะนั้น ไม่มีใครบอกได้แน่ชัด
ตรงนี้มีหลุมพรางสำหรับผู้อ่านจากบางพื้นที่ในเอเชียตะวันออก ในไต้หวัน จีนแผ่นดินใหญ่ และเกาหลี ราคาหุ้นที่เป็นสีแดงหมายความว่าราคาปรับขึ้น หน้าจอที่เต็มไปด้วยสีแดงจึงเป็นข่าวดีในประเทศเหล่านั้น แต่เมื่อพาดหัวข่าวภาษาอังกฤษเขียนว่า Stocks closed in the red แปลว่าตลาดปิดลบ สีเดียวกันกลับมีความหมายตรงกันข้าม
ข่าวดีก็คือ ผู้อ่านเหล่านั้นหลายคนน่าจะคุ้นกับภาพเปรียบเทียบนี้อยู่แล้ว ในภาษาญี่ปุ่น akaji (“ตัวอักษรสีแดง”) หมายถึงการขาดดุล ความหมายนี้มีหลักฐานบันทึกไว้ตั้งแต่ยุคไทโช (1912–1926) และเชื่อมโยงกับธรรมเนียมเดียวกันที่ใช้หมึกสีแดงบันทึกผลขาดทุน ส่วนภาษาจีนยืมคำนี้มาจากภาษาญี่ปุ่น โดย cáizhèng chìzì หมายถึงการขาดดุลงบประมาณ In the red กับ akaji จึงมาจากหมึกสีแดงขวดเดียวกัน
Blue-chip. ชิปโป๊กเกอร์มักมีสีขาว แดง และน้ำเงิน และตามธรรมเนียมอเมริกัน ชิปสีน้ำเงินมีมูลค่าสูงสุด วอลล์สตรีตยืมภาพนี้มาใช้เรียกหุ้นราคาแพงที่มีความมั่นคงสูงว่า blue-chip stocks ปัจจุบันคำนี้ใช้บรรยายบริษัทหรือลูกค้าชั้นนำได้ด้วย เช่น a blue-chip client
Dow Jones มีเรื่องเล่าเกี่ยวกับคำนี้ว่า ในช่วงทศวรรษ 1920 Oliver Gingold พนักงานคนหนึ่งของบริษัท ยืนอยู่ข้างเครื่องรายงานราคาหุ้นในบริษัทนายหน้า แล้วสังเกตเห็นว่ามีหุ้นหลายรายการซื้อขายกันที่ราคาหุ้นละ $200 หรือ $250 ขึ้นไป เขาจึงบอกว่าจะกลับไปที่สำนักงานเพื่อเขียนเรื่อง “these blue-chip stocks” (หุ้น blue-chip เหล่านี้) นี่เป็นเรื่องเล่าที่สืบต่อกันภายในบริษัท แต่ในปี 2007 Fred Shapiro แห่ง Yale ได้โพสต์ตัวอย่างที่เก่ากว่านั้นลงใน ADS-L ซึ่งเป็นเมลลิงลิสต์ของ American Dialect Society หนึ่งในนั้นคือรายงานจากพื้นที่ซื้อขายของ Los Angeles Times ในปี 1892 ซึ่งนายหน้าคนหนึ่งพูดว่า we are playing with blue chips only today ดังนั้น ต่อให้ Gingold เคยพูดประโยคนั้นจริง เขาก็ไม่ใช่คนแรก
การทำงาน: white-collar, blue-collar, pink slip, red-eye
| สำนวน | ความหมาย | สีนี้มาจากไหน |
|---|---|---|
| white-collar | งานสำนักงานหรืองานวิชาชีพ | ปกเสื้อเชิ้ตสีขาวของเสมียน |
| blue-collar | งานใช้แรงงานหรืองานช่าง | เสื้อทำงานสีน้ำเงินของผู้ใช้แรงงาน |
| pink slip | (สหรัฐฯ) หนังสือแจ้งเลิกจ้าง | สีของใบแจ้ง (ที่มายังไม่แน่ชัด) |
| red-eye | เที่ยวบินข้ามคืน | ดวงตาแดงก่ำของผู้โดยสารที่เหนื่อยล้า |
White-collar / blue-collar. คุณมักจะอ่านเจอว่านักเขียน Upton Sinclair เป็นผู้คิดคำว่า white-collar ขึ้นมา แต่บทความอธิบายเรื่องนี้ใน Slate ที่ Forrest Wickman เขียนเมื่อปี 2012 พบตัวอย่างที่เก่ากว่า นั่นคือ ในปี 1910 หนังสือพิมพ์รายสัปดาห์ฉบับหนึ่งใน Norfolk, Nebraska ชื่นชมผู้ตั้งถิ่นฐานคนหนึ่งที่ทิ้ง a cheap, white-collar job มา ส่วน Blue-collar ปรากฏภายหลัง โดยในปี 1924 หนังสือพิมพ์ Times แห่ง Alden, Iowa เสนอว่า หากงานวิชาชีพและตำแหน่งในสำนักงานเรียกว่า white collar jobs ได้ งานช่างก็น่าจะเรียกว่า blue collar jobs ได้เช่นกัน
ภาษาจีนแปลคำทั้งสองแบบตรงตัวเป็น báilǐng / lánlǐng และภาษาไทยก็มีคำว่า “คอปกขาว” กับ “คอปกน้ำเงิน” ผู้อ่านหลายคนจึงรู้จักคำเหล่านี้อยู่แล้ว ส่วนความหมายต่อยอดที่ควรเรียนรู้คือ white-collar crime หรืออาชญากรรมคอปกขาว เช่น การยักยอก ฉ้อโกง และซื้อขายหลักทรัพย์โดยใช้ข้อมูลภายใน คำนี้นิยามขึ้นโดยนักสังคมวิทยา Edwin Sutherland ในปี 1939
Pink slip. ในสหรัฐฯ pink slip คือหนังสือแจ้งเลิกจ้าง ส่วน to get a pink slip หมายถึงถูกเลิกจ้าง ตามรายงานของ The New York Times บรรณาธิการพจนานุกรม Random House สืบย้อนการใช้คำนี้ไปได้ถึงอย่างน้อยปี 1910 แล้วทำไมต้องเป็นสีชมพู ทฤษฎีหนึ่งบอกว่าสำนักงานรับจองการแสดงวอเดอวิลล์ส่งใบแจ้งยกเลิกด้วยกระดาษสีชมพู อีกทฤษฎีชี้ไปที่แบบฟอร์มที่ทำสำเนา 3 ชุด ซึ่งชุดหนึ่งมักเป็นสีชมพู ทั้งคู่เป็นเพียงความเป็นไปได้เท่านั้น และเมื่อชาวอเมริกันพูดถึง pink slip ก็อาจหมายถึงเอกสารกรรมสิทธิ์รถยนต์ได้ด้วย จึงต้องดูความหมายจากบริบท
Red-eye. เที่ยวบินที่ออกเดินทางตอนกลางคืนและไปถึงในช่วงเช้าตรู่ของวันถัดไป โดยมีเวลาสั้นเกินกว่าจะนอนหลับได้เต็มอิ่ม เรียกว่า red-eye (flight) สีนี้มาจากดวงตาแดงก่ำของผู้โดยสารตอนลงจากเครื่อง นักเดินทางเพื่อธุรกิจอาจพูดว่า I took the red-eye to New York.
การอนุมัติและงานเอกสาร: greenlight, white paper, red tape
| สำนวน | ความหมาย | สีนี้มาจากไหน |
|---|---|---|
| green light / greenlight | การอนุมัติ การอนุญาตให้ดำเนินการต่อ | สีเขียวของสัญญาณจราจรและสัญญาณรถไฟ |
| white paper | รายงานอย่างเป็นทางการหรือรายงานที่มีอำนาจอ้างอิง | ปกสีขาวของรายงานรัฐบาลอังกฤษ |
| red tape | ระบบราชการ ขั้นตอนที่ไม่จำเป็น | ริบบิ้นสีแดงที่ใช้ผูกเอกสารราชการ |
Green light. สำนวนนี้มาจากสัญญาณไฟจราจร ซึ่งเข้าใจได้ไม่ยาก สิ่งสำคัญคือวิธีใช้ ถ้าเป็นคำนามจะใช้ว่า give / get the green light ส่วนคำกริยาเขียนติดกันเป็นคำเดียวว่า greenlight เช่น The board greenlit the project. ภาษาจีนใช้ kāi lǜdēng (‘เปิดไฟเขียว’) ซึ่งเป็นภาพเปรียบเทียบเดียวกันพอดี
White paper. คำนี้มาจากรัฐบาลอังกฤษ ซึ่งตั้งชื่อรายงานตามสีปก โดยปกติ white paper จะสั้นกว่า blue book ตัวอย่างแรกๆ คือ Churchill White Paper ปี 1922 ปัจจุบันในแวดวงธุรกิจ white paper มักเป็นรายงานที่อธิบายปัญหาและเสนอทางแก้ และในทางปฏิบัติ หลายฉบับก็เป็นเอกสารการตลาด
Red tape. ในอังกฤษเคยมีธรรมเนียมใช้ red tape ผูกเอกสารราชการและเอกสารทางกฎหมายจริงๆ หนังสือ Words, Facts and Phrases (1884) ของ Eliezer Edwards ยกข้อความจากประกาศตามหาของหายในหนังสือพิมพ์ Public Intelligencer ของลอนดอนเมื่อปี 1658 ซึ่งบอกว่าเอกสารมัดเล็กๆ ที่ tied with a red tape หายไป ส่วนความหมายเชิงเปรียบเทียบเกิดขึ้นภายหลังมาก ตัวอย่างที่ใช้เป็นความหมายเชิงเปรียบเทียบอย่างเต็มตัวซึ่ง Phrase Finder พบว่าเก่าแก่ที่สุดอยู่ในนวนิยาย Alice, or the Mysteries ของ Edward Bulwer-Lytton เมื่อปี 1838 จากนั้นงานเขียนของ Thomas Carlyle ก็ทำให้สำนวนนี้แพร่หลาย และ Dickens ก็เคยใช้เช่นกัน ใน เดวิด คอปเปอร์ฟิลด์ (David Copperfield) (1850) เขาบรรยายภาพบริแทนเนียถูก red tape มัดมือมัดเท้า

คำที่มักใช้คู่กันในภาษาอังกฤษธุรกิจคือ cut through (the) red tape หมายถึงฝ่าขั้นตอนงานเอกสารอันยุ่งยากไปให้ได้
พื้นที่สีเทา: gray area, black market, white elephant
| สำนวน | ความหมาย | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| gray area / grey area | เรื่องที่ไม่ชัดเจน อยู่กึ่งกลางระหว่างถูกกับผิด | หลายภาษามีภาพเปรียบเทียบแบบเดียวกัน |
| black market | การค้าผิดกฎหมาย | หลายภาษามีภาพเปรียบเทียบแบบเดียวกัน |
| white elephant | ทรัพย์สินราคาแพงที่มีค่าใช้จ่ายสูงกว่าประโยชน์และกำจัดได้ยาก | เป็นคำที่เข้าใจผิดได้ง่ายที่สุด |
Gray area และ black market แปลตรงตัวได้ในหลายภาษา จึงจำได้ง่าย สิ่งเดียวที่ต้องระวังคือการสะกด grey เป็นแบบอังกฤษ ส่วน gray เป็นแบบอเมริกัน (ดู การสะกดแบบอังกฤษ vs แบบอเมริกัน: theatre ไม่ใช่คำที่สะกดผิด แต่มันแพ้ให้พจนานุกรมปี 1828)
White elephant เป็นคำที่ต้องระวัง มันไม่ได้หมายถึงสัตว์สีซีด แต่หมายถึงสิ่งที่ทั้งซื้อและดูแลแพง แถมแทบไม่มีประโยชน์ เช่น สนามกีฬาที่ไม่มีคนเข้า สนามบินที่ไม่มีเที่ยวบิน หรือระบบซอฟต์แวร์ที่บริษัททุ่มเงินซื้อมาแต่ไม่เคยใช้ ตัวอย่างการใช้เชิงเปรียบเทียบในภาษาอังกฤษที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่ Phrase Finder พบจนถึงตอนนี้อยู่ในจดหมายปี 1851 ของนักเขียนชาวอังกฤษ Geraldine Jewsbury ซึ่งตีพิมพ์ในหนังสือรวมจดหมายของเธอเมื่อปี 1892
เบื้องหลังสำนวนนี้คือช้างเผือกในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในประเทศไทยและเมียนมา ช้างเผือกได้รับการยกย่องมาช้านานว่าเป็นสัตว์ศักดิ์สิทธิ์และเป็นสิริมงคล เป็นสัญลักษณ์แห่งความเที่ยงธรรมของผู้ปกครองและความรุ่งเรืองของบ้านเมือง ประเทศไทยยังมีเครื่องราชอิสริยาภรณ์ช้างเผือกอยู่ในปัจจุบัน หนังสือภาษาอังกฤษมักเล่าตำนานว่า กษัตริย์แห่งสยามที่ต้องการทำให้ขุนนางคนหนึ่งหมดตัวจะพระราชทานช้างเผือกให้ เพราะช้างเผือกเป็นสัตว์ศักดิ์สิทธิ์จึงนำไปใช้งานไม่ได้ แต่ต้องเลี้ยงดูอย่างดีจนเจ้าของยากจน เรื่องนี้ถูกเล่าซ้ำกันอย่างแพร่หลาย แต่เราไม่พบบันทึกที่ระบุว่ากษัตริย์พระองค์ใดพระราชทานให้ใคร จึงควรมองว่าเป็นเพียงตำนาน ความหมายในภาษาอังกฤษว่า “ภาระราคาแพง” มาจากภาพที่คนนอกมองสัตว์ซึ่งศักดิ์สิทธิ์เกินกว่าจะนำไปใช้งานและมีค่าใช้จ่ายในการเลี้ยงดูสูงเกินไป ไม่ใช่ความหมายของช้างเผือกในประเทศไทย
TOEIC จะออกเรื่องพวกนี้ไหม?
พูดตามตรง: ไม่บ่อยนัก
เราตรวจดูแบบทดสอบตัวอย่าง TOEIC Listening and Reading อย่างเป็นทางการจาก ETS แล้ว ในนั้นไม่มีสำนวนสีเลยแม้แต่สำนวนเดียว สีปรากฏเฉพาะในข้อ 196–200 ซึ่งลูกค้าคนหนึ่งกำลังสั่งสีทาบ้าน ตัวเลือกเป็นชื่อสีอย่าง Caspian Blue และ Misty Gray ส่วนในอีเมลก็บอกว่าตัวอย่างสีบางสีดู too green เมื่อทาบนผนัง—ทุกคำหมายถึงสีจริงๆ
เรายังค้นข้อความภาษาอังกฤษทั้งหมดที่ผู้อ่านมองเห็นได้ในคลังข้อสอบของเราเองด้วย (บทความ คำถาม ตัวเลือก และบทพูดของข้อสอบฟัง โดยนับข้อความที่ไม่ซ้ำกันเพียงครั้งเดียว—ประมาณ 62,000 ข้อความ):
- green room ปรากฏใน 2 ชุด ได้แก่ คำชี้แจงงานประกาศรางวัลใน Part 4 ที่มีผู้รายงานมาข้างต้น และบทความ Part 7 เกี่ยวกับสตูดิโอบันทึกเสียง (a green room for guests);
- red tape, blue-chip, in the red, pink slip, white elephant, red-eye และ white paper ในความหมายว่ารายงานเชิงนโยบาย: อย่างละ 0 ครั้ง;
- แต่กลับมีวลีอยู่ไม่กี่แห่งที่ดูคล้ายสำนวน ทั้งที่หมายถึงสีธรรมดา เช่น ไมโครโฟนที่มีข้อความ A green light means good ธงสีแดงบนสำนักงานริมท่าเรือซึ่งหมายความว่าไม่มีเรือออก และ Drill bits are kept in the red case.—ดอกสว่านอยู่ในกล่องสีแดง และไม่มีใครกำลังขาดทุน
เพราะฉะนั้น คุณค่าของบทความนี้ไม่ได้อยู่ที่คะแนนสอบ TOEIC มีแนวโน้มจะดักคุณด้วยคำธรรมดาที่เปลี่ยนความหมายเมื่ออยู่ในออฟฟิศอย่าง sheets และ outstanding มากกว่า (เรารวบรวมคำเหล่านั้นไว้ในคำภาษาอังกฤษในชีวิตประจำวันที่เปลี่ยนความหมายเมื่ออยู่ในออฟฟิศ: sheets ไม่ใช่เครื่องนอน bars ไม่ใช่ผับ และ outstanding ไม่ได้แปลว่ายอดเยี่ยม) ส่วนสำนวนสีเป็นอีกขั้นหนึ่งที่คุณจะพบในข่าวธุรกิจภาษาอังกฤษ รายงานประจำปี และอีเมลจากเพื่อนร่วมงานในต่างประเทศ
ภาษาไทยก็ใช้สีแบบนี้เหมือนกัน
ภาษาไทยก็ใช้คำบอกสีกับสิ่งที่ไม่ได้หมายถึงสีจริงๆ และบางครั้งภาพเปรียบเทียบก็ตรงกับภาษาอังกฤษ:
- ข่าวไทยใช้ ไฟเขียว เป็นคำกริยาหมายถึงอนุมัติ เช่น “ครม. ไฟเขียว...” ซึ่งตรงกับ greenlight ในภาษาอังกฤษพอดี;
- ตลาดมืด เป็นคำแปลยืมจาก black market ในภาษาอังกฤษ;
- ใจดำ หมายถึงเห็นแก่ตัว ไร้น้ำใจ หรือไม่เห็นอกเห็นใจ เป็นสำนวนสีที่ผู้อ่านภาษาอังกฤษแทบไม่มีทางเดาความหมายได้;
- ช้างเผือก ในภาษาไทยคือสัตว์มงคลอันศักดิ์สิทธิ์ของพระมหากษัตริย์ และในเชิงเปรียบเทียบหมายถึงคนเก่งที่ถูกค้นพบในที่ที่ไม่มีใครคาดคิด มักเป็นในชนบทหรือที่ห่างไกล (อย่างที่พูดกันว่า “ช้างเผือกเกิดในป่า”)—แทบจะตรงข้ามกับ white elephant ในภาษาอังกฤษ ซึ่งเป็นคำที่ต้องระวัง
ภาพเปรียบเทียบที่ตรงกันช่วยให้จำสำนวนบางคำได้แทบไม่ต้องออกแรง ส่วนคำที่ไม่ตรงกันนั่นแหละคือคำที่ควรเรียนรู้
ขอเตือนไว้ก่อน: ที่มาของสีหลายเรื่องเป็นคำอธิบายที่แต่งเติมกันภายหลัง
- “การใช้ครั้งแรกที่พบ” ย้อนเก่าไปเรื่อยๆ เมื่อหนังสือพิมพ์เก่าถูกแปลงเป็นดิจิทัลมากขึ้น ก็พบหลักฐานที่เก่ากว่าเดิม ความหมายด้านตลาดหุ้นของ blue-chip ซึ่งเคยเชื่อกันมานานว่ามาจากคำพูดในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1920 กลับปรากฏในหนังสือพิมพ์ตั้งแต่ปี 1892 ทุกปีที่ระบุในบทความนี้จึงหมายถึง “เก่าที่สุดเท่าที่พบจนถึงตอนนี้”
- คำถามมากมายว่า “ทำไมต้องเป็นสีนี้” ไม่มีคำตอบ ทำไมต้องใช้หมึกแดงบันทึกผลขาดทุน ทำไม green room ต้องเป็น green และทำไม pink slip ต้องเป็น pink—ยังไม่มีข้อไหนได้ข้อสรุป
- เรื่องเล่าที่ฟังสนุกไม่ใช่หลักฐาน ทั้งเรื่องช้างเผือกของกษัตริย์แห่งสยามและเรื่องที่ว่า Gingold เป็นผู้คิดคำว่า blue-chip จัดอยู่ในกลุ่มนี้
- บางคำใช้เฉพาะบางภูมิภาค pink slip ใช้ในภาษาอังกฤษแบบอเมริกันเป็นหลัก; grey และ gray เป็นการสะกดแบบอังกฤษและอเมริกัน; ส่วน white paper มีความหมายต่างกันในแวดวงรัฐบาลกับแวดวงธุรกิจ
- บริบทอาจทำให้สำนวนกลับไปหมายถึงสีธรรมดา ไฟสีเขียวบนไมโครโฟนก็เป็นเพียงไฟสีเขียว และ in the red case ก็หมายถึงอยู่ในกล่องสีแดงเท่านั้น ตรวจดูก่อนว่าเป็นสำนวนหรือไม่ แล้วค่อยใช้ความหมายของสำนวนนั้น
สรุป: สีคือร่องรอยที่หลงเหลืออยู่
คำบอกสีเหล่านี้หลายคำยังคงอยู่ยาวนานกว่าสิ่งของที่เคยเป็นต้นกำเนิดของชื่อ ทุกวันนี้สมุดบัญชีส่วนใหญ่ไม่ได้เขียนด้วยมือแล้ว เอกสารส่วนใหญ่ไม่ได้ผูกด้วยริบบิ้นแดง หุ้นก็ไม่ใช่ชิปโป๊กเกอร์ และพนักงานออฟฟิศก็ไม่ได้ใส่เสื้อเชิ้ตสีขาวกันทุกคน สิ่งของจากไปแล้ว แต่สียังคงอยู่ในถ้อยคำ เหมือนชั้นดินที่หลงเหลืออยู่ในแหล่งขุดค้น
ดังนั้น ครั้งหน้าที่เห็นคำบอกสีในภาษาอังกฤษ อย่าเพิ่งนึกภาพสีนั้นเป็นอย่างแรก ใน green room ไม่จำเป็นต้องมองหาผนังสีเขียว
ในโมดูลฝึกวลีของพิชิต 990 มีสำนวน red tape, get the green light, golden handshake และ red herring แต่ละข้อจะนำสำนวนกลับไปใส่ในประโยค แล้วให้คุณเลือกคำตอบที่ถูกต้อง หากรู้สึกว่าคำถามหรือคำแปลไม่ถูกต้อง ให้แตะ “รายงานปัญหา”—รายงานของผู้อ่านที่อยู่ตอนต้นของบทความนี้ก็มาถึงเราด้วยวิธีนั้น บทความในชุดเดียวกันอย่างคำภาษาอังกฤษในชีวิตประจำวันที่เปลี่ยนความหมายเมื่ออยู่ในออฟฟิศ: sheets ไม่ใช่เครื่องนอน bars ไม่ใช่ผับ และ outstanding ไม่ได้แปลว่ายอดเยี่ยมอธิบายคำทั่วไปอย่าง sheets และ outstanding ซึ่งมีความหมายอีกแบบเมื่อใช้ในที่ทำงาน ส่วนการสะกดแบบอังกฤษ vs แบบอเมริกัน: theatre ไม่ใช่คำที่สะกดผิด แต่มันแพ้ให้พจนานุกรมปี 1828อธิบายว่าทำไมทั้ง grey และ gray จึงสะกดถูก